Przewodnik główny · klaster 2 z 8

Sen a regeneracja organizmu — kompletny przewodnik

Co dzieje się w organizmie podczas snu

Sen dzieli się na fazy NREM i REM, powtarzające się w cyklach około 90-minutowych. Dla regeneracji fizycznej najważniejszy jest sen wolnofalowy — najgłębsze stadium NREM, dominujące w pierwszej połowie nocy. To wtedy nasila się wydzielanie hormonu wzrostu i przebiegają procesy naprawcze tkanek.

Faza REM, przeważająca nad ranem, odpowiada głównie za konsolidację pamięci i regenerację funkcji poznawczych. Skrócenie snu uderza nieproporcjonalnie w tę fazę — kładąc się o tej samej porze, ale wstając dwie godziny wcześniej, tracisz przede wszystkim REM.

Ile snu naprawdę potrzebujesz

Praktyczny test: jeśli budzisz się bez budzika w zbliżonej porze i nie odczuwasz senności w ciągu dnia, prawdopodobnie śpisz wystarczająco. Konieczność „doładowania" kawą przed południem to sygnał deficytu.

Co dzieje się przy niedoborze snu

• Regeneracja mięśni — obniżona synteza białek, wolniejszy powrót siły po treningu.
• Wydolność — spadek mocy i wytrzymałości, szczególnie w wysiłku o wysokiej intensywności.
• Gospodarka hormonalna — wzrost kortyzolu, pogorszenie wrażliwości insulinowej.
• Apetyt — zaburzenie sygnałów głodu i sytości, sprzyjające przejadaniu się.
• Ryzyko urazu — pogorszona koordynacja i wydłużony czas reakcji.
• Odporność — większa podatność na infekcje górnych dróg oddechowych.

Co realnie poprawia jakość snu

Kiedy skonsultować się z lekarzem

Skontaktuj się z lekarzem, jeśli:

• chrapiesz głośno i budzisz się z uczuciem duszności lub zatrzymania oddechu — możliwy bezdech senny;
• mimo 7–9 godzin snu odczuwasz stałą senność w ciągu dnia;
• problemy z zasypianiem utrzymują się dłużej niż miesiąc;
• towarzyszy im obniżony nastrój lub utrata zainteresowań.

Bezsenność przewlekła jest schorzeniem podlegającym leczeniu — nie należy jej „przeczekiwać".

Artykuły w tym przewodniku

Najczęstsze pytania